Model müqaviləsi: şəkildən istifadə hüququ, müddət və ödəniş
Model ilə yazılı razılaşma həm brendi, həm modeli qoruyur. Model müqaviləsində hansı maddələrin olması lazım olduğunu sadə dillə izah edirik.

Çəkiliş bitdi, şəkillər gözəl alındı. Bir neçə ay sonra isə sual yaranır: bu şəkli reklamda istifadə etmək olarmı? Bilborda çıxarmaq olarmı? Modelin razılığı varmı? Bu suallar əvvəlcədən cavablanmayanda həm brend, həm model narahat vəziyyətə düşür. Model müqaviləsi bu problemlərin qarşısını alır. Bu yazıda müqavilədə olması vacib olan maddələri sadə dillə sıralamışıq.
Qeyd: bu yazı hüquqi məsləhət deyil. Müqavilənin son mətnini hüquqşünasla yoxlamaq tövsiyə olunur.
Model müqaviləsi niyə lazımdır?
Şifahi razılaşma çəkiliş günü kifayət kimi görünür. Amma şəkillər aylarla, bəzən illərlə istifadə olunur. Yazılı müqavilə hər iki tərəfin nə gözlədiyini aydınlaşdırır:
- brend şəkillərdən harada və nə qədər istifadə edə biləcəyini bilir;
- model nə vaxt və nə qədər ödəniş alacağını bilir;
- mübahisə yarananda baxılacaq sənəd olur.
Model müqaviləsində olmalı əsas maddələr
1. Tərəflər
Brendin və modelin tam adı, əlaqə məlumatı. Model agentlik vasitəsilə gəlirsə, agentlik də tərəf kimi göstərilir.
2. Çəkilişin təsviri
Tarix, ünvan, başlama və bitmə saatı, çəkilişin növü: kataloq, kampaniya, Reels və ya video. Geyim sayı və obraz sayı da yazılsa, yaxşıdır.
3. Ödəniş
Məbləğ, ödəniş üsulu və tarixi. Əlavə saat, yol xərci və ya ikinci çəkiliş günü necə ödənilir, bu da qeyd olunmalıdır.
4. Şəkillərdən istifadə hüququ
Bu, ən vacib maddədir. Burada üç sual cavablanır:
- Harada: İnstagram, sayt, onlayn mağaza, çap, açıq hava reklamı, televiziya.
- Nə qədər: 6 ay, 1 il, 2 il və ya müddətsiz.
- Harada coğrafi olaraq: yalnız Azərbaycan və ya bütün dünya.
İstifadə sahəsi genişləndikcə qonorar da adətən artır. Ona görə ehtiyacınızı real qiymətləndirin. Qiymətə təsir edən digər amilləri model qiymətləri yazımızda izah etmişik.
5. Reklam və rəqib brendlər
Bəzən brend modelin müəyyən müddət ərzində rəqib brendlər üçün çəkilməməsini istəyir. Bu, eksklüzivlik şərtidir və ayrıca ödənilir. Müddəti və hansı brendlərin "rəqib" sayıldığı dəqiq yazılmalıdır.
6. Redaktə və retuş
Şəkillərin hansı həddə qədər redaktə ediləcəyi yazılsa, sonradan narazılıq olmur.
7. Ləğv və dəyişiklik
Çəkiliş təxirə salınarsa və ya ləğv edilərsə nə baş verir? Neçə gün əvvəl xəbər verilməlidir? Hansı halda ödəniş qismən saxlanılır?
8. 18 yaşdan kiçik modellər
Yetkinlik yaşına çatmayan modellə müqaviləni valideyn və ya qanuni nümayəndə imzalayır. Ümumi hüquqi çərçivəni rəsmi qanunvericilik portalında yoxlaya bilərsiniz.
Ən çox edilən səhvlər
- Müqaviləsiz çəkiliş etmək və istifadə hüququnu şifahi razılaşmaq.
- "Sosial şəbəkə üçün" yazıb sonra şəkli bilborda çıxarmaq.
- Müddəti yazmamaq və illər sonra mübahisəyə düşmək.
- Agentlik vasitəsilə gələn modellə birbaşa razılaşmaq.
Tez-tez verilən suallar
Kiçik Reels çəkilişi üçün də model müqaviləsi lazımdırmı?
Bəli, qısa və sadə formada olsa belə. Bir səhifəlik razılaşma da istifadə hüququnu və ödənişi aydınlaşdırır.
Müqavilə bitəndən sonra köhnə postları silmək lazımdırmı?
Bu, müqavilədə necə yazıldığından asılıdır. Adətən artıq paylaşılmış postlar qalır, yeni reklam isə edilmir. Bunu əvvəlcədən yazmaq lazımdır.
Model müqaviləsini kim hazırlayır?
Adətən brend və ya çəkilişi təşkil edən agentlik. Model agentliklə işləyirsə, agentliyin öz şablonu ola bilər.
Çəkilişi biz təşkil edək
Alizada Fashion model seçimindən müqaviləyə və çəkiliş gününə qədər bütün prosesi təşkil edir. Modellər kataloqumuzda qeydiyyatdan keçir, brendlər isə uyğun üzü seçir. Seçim meyarlarını brend üçün model seçimi yazımızda oxuyun. Model təşkili xidmətimizlə tanış olun və ya bizə yazın.

