Moda mövsümləri necə işləyir: podiumdan mağaza rəfinə

Moda sənayesi bir növ zaman maşınında yaşayır: dizaynerlər bu gün gələn ilin geyimlərini göstərir, mağazalar isə bir neçə ay əvvəldən sifariş verir. Bu ritmi bilmək geyim brendinin həm istehsal, həm də marketinq planı üçün vacibdir.

İki əsas mövsüm

Ənənəvi moda təqvimi iki əsas mövsümə bölünür:

• Yaz-yay (SS): kolleksiyalar adətən əvvəlki ilin sentyabr-oktyabr aylarında nümayiş olunur.
• Payız-qış (AW və ya FW): kolleksiyalar adətən fevral-mart aylarında nümayiş olunur.

Bunlara əlavə olaraq bir çox brend "resort" (və ya cruise) və "pre-fall" kimi ara kolleksiyalar da buraxır.

Moda həftələri

Ən məşhur moda həftələri Nyu-York, London, Milan və Parisdə keçirilir və çox vaxt "böyük dördlük" adlanır. Burada göstərilən kolleksiyalar mətbuat, alıcılar və bloggerlər vasitəsilə bütün dünyaya yayılır. Kütləvi brendlər bu trendləri izləyir və öz kolleksiyalarına uyğunlaşdırır.

Sürətli moda ritmi dəyişdi

Sürətli moda brendləri iki mövsüm modelini praktikada sındırdı: yeni məhsullar həftəlik, bəzən daha tez-tez mağazaya gəlir. Bu, alıcını mağazaya tez-tez qayıtmağa öyrətdi. Eyni zamanda davamlılıq və həddən artıq istehsal məsələlərini gündəmə gətirdi. Son illərdə bir çox brend daha az, amma düşünülmüş kolleksiyalara qayıdır.

Drop modeli

Kiçik və orta brendlər arasında "drop" modeli populyarlaşıb: kiçik həcmli kolleksiya əvvəlcədən elan olunur, müəyyən tarixdə satışa çıxır və tez bitir. Bu model əvvəlcədən maraq yaradır, stok riskini azaldır və sosial mediada geri sayım kontentini mümkün edir.

Azərbaycan bazarı üçün mövsüm təqvimi

Kiçik brend üçün moda həftələrinin təqvimindən daha vacibi öz satış təqviminizdir. Yerli bazarda satışı hərəkətə gətirən anları əvvəlcədən qeyd edin:

• Mövsüm keçidləri (mart-aprel, sentyabr-oktyabr).
• Novruz, 8 Mart, Yeni il kimi bayramlar və hədiyyə dövrləri.
• Məzuniyyət, toy mövsümü və məktəbə hazırlıq.
• Endirim dövrləri: Black Friday, mövsüm sonu satışları.

Kolleksiyanın həyat dövrü

Bir geyimin podiumdan alıcıya qədər yolu adətən bir neçə mərhələdən keçir: trend araşdırması, dizayn və eskiz, nümunələrin tikilməsi, kolleksiyanın təqdimatı, sifarişlər, istehsal, çatdırılma və nəhayət mağaza rəfi. Böyük brendlərdə bu proses aylarla davam edir. Kiçik brendlərdə isə daha qısa olsa da, eyni məntiqlə işləyir.

Marketinq üçün vacib nöqtə budur: kontent istehsalı məhsul mağazaya gəlməzdən əvvəl başlamalıdır. Çəkiliş, mətnlər və reklam materialları hazır olanda məhsul rəfə çıxdığı gün kampaniya da işə düşür.

Endirim dövrləri və stok

Hər mövsümün sonunda satılmayan məhsul endirimə düşür. Endirim zəruridir, amma düzgün planlanmasa brendin dəyər qavrayışına zərər verir: müştəri endirimi gözləməyi öyrənir. Ona görə endirimin vaxtını, faizini və hansı məhsullara aid olduğunu əvvəlcədən planlaşdırmaq lazımdır.

Faydalı yanaşmalar:

• Əsas məhsulları endirimə salmadan, mövsümi məhsullarla işləmək.
• Endirimdən əvvəl daimi müştərilərə erkən giriş vermək.
• CRM məlumatlarına görə hansı ölçü və rənglərin qaldığını əvvəlcədən görmək və sifarişi buna görə tənzimləmək.

Planı kağıza köçürün

Ən sadə alət illik təqvimdir: hər ay üçün kolleksiya, kampaniya, çəkiliş və vitrin dəyişikliyi bir cədvəldə. Bu cədvəl komandanın hamısının eyni ritmdə işləməsini təmin edir.

Geyim brendləri üçün dərs

Hər kolleksiya üçün ən azı 6-8 həftə əvvəldən plan qurun: çəkiliş tarixi, kontent təqvimi, reklam büdcəsi və vitrin dəyişikliyi bir-birinə bağlı olsun. Son anda hazırlanan kampaniya ilə əvvəlcədən qurulan kampaniya arasındakı fərq çox vaxt satış rəqəmlərində aydın görünür.